Aktualności

Morska Aktualizacja Prawna – Grudzień 2025

TT Club – „Port Authority Bulletin” (October 2025): Nowy krajobraz ryzyk dla zarządców portów i terminali
(opracowanie Marek Czernis Kancelaria Radcy Prawnego)

Marek Czernis Kancelaria Radcy Prawnego | www.czernis.pl

1. Wprowadzenie

W październiku 2025 r. TT Club opublikował swój najnowszy numer „Port Authority Bulletin”, dedykowany wyzwaniom i ryzykom stojącym przed organami portowymi i operatorami terminali.
Publikacja identyfikuje zestaw nowych zagrożeń – m.in. niestabilność geopolityczną, konieczność transformacji energetycznej, rozwój gigantycznych statków i cyfryzacja – które wspólnie wymagają od portów znaczącej adaptacji operacyjnej i inwestycyjnej.

2. Kluczowe obszary i zagadnienia

W publikacji wyróżniono następujące zagadnienia:

a) Nowy krajobraz ryzyka dla zarządców portów.
Geopolityczne napięcia, przełamywanie tradycyjnych tras handlowych, większe statki oraz zmieniająca się energia wpływają na bezpieczeństwo i infrastrukturę portową. 

b) Bezpieczne obsadzenie statku w berthach typu NAABSA (Not Always Afloat But Safely Aground).
TT Club skupia uwagę na ryzykach portowych wynikających z użytkowania berthów NAABSA, w których statek stoi na dnie przy odpływie – podkreśla konieczność regularnych prac pogłębiarskich i mapowania dna. 

c) „Just-in-time” zawinięcia – bezpieczeństwo i efektywność.
Strategie zawinięć oparte na minimalizacji czasu i wykorzystaniu inteligentnych systemów portowych są promowane jako rozwiązanie zarówno z perspektywy ekologicznej, jak i operacyjnej. 

d) Bezpieczeństwo energetyczne portów.
Zwrócono uwagę na konieczność planowania portów pod kątem supply-chain energii, w tym zabezpieczenia przed blackout-ami i integracji odnawialnych źródeł. 

e) Innowacje: inteligentne bollardy i podnoszenie standardów bezpieczeństwa infrastruktury.
Technologie takie jak inteligentne cumowania (smart bollards) oraz systemy monitoringu infrastruktury portowej stają się kluczowym elementem strategii zarządzania ryzykiem. 

f) Ryzyko cargo projektowego (“project cargo”) i ochrona przed jego skutkami.
Porty analizowane są pod kątem obsługi ładunków projektowych – ponadgabarytowych lub nietypowych – które mogą generować zwiększone ryzyko dla infrastruktury i operatorów. 

3. Znaczenie dla armatorów, portów i operatorów terminali

• Zarządcy portów muszą dokonać rewizji infrastruktury, zwłaszcza berthów, systemów cumowania i zabezpieczeń portowych.
• Operatorzy terminali powinni zaktualizować procedury ryzyka, uwzględniając nowe typy statków i cargo oraz integrację systemów cyfrowych i automatyzacji.
• Właściciele statków i czarterujący powinni być świadomi, że porty będą oczekiwać wyższych standardów operacyjnych i dokumentacyjnych – co może wpływać na dostępność i warunki zawinięcia.
• Ubezpieczyciele i brokerzy w sektorze morskim powinni monitorować zmiany w portowych warunkach operacyjnych, ponieważ wpływają one na profil ryzyka — co stanowi istotny element oceny dla polis i programów ubezpieczeniowych.

4. Rekomendacje praktyczne

a.       Ocena stanu infrastruktury portowej – przeprowadzić audyt berthów NAABSA, systemów cumowania, monitoringu i infrastruktury energetycznej.
b. Aktualizacja procedur portowych i operacyjnych – uwzględnić ryzyka geopolityczne, energię odnawialną, automatyzację i obsługę ładunków specjalnych.
c.     Szkolenie personelu – zapewnić, że personel portowy i terminalowy jest przygotowany do pracy w nowym środowisku operacyjnym (np. intelligent ports, cyfryzacja, systemy bezpieczeństwa).
d.     Współpraca między portem a liniami żeglugowymi – zacieśnienie komunikacji w zakresie planowania zawinięć just-in-time oraz interoperacyjności systemów statkowych i portowych.
e.    Zarządzanie portowym ryzykiem ubezpieczeniowym – porty i operatorzy powinni współpracować z ubezpieczycielami w zakresie aktualizacji programów ubezpieczeniowych i warunków polis, biorąc pod      uwagę nowe typy ryzyk.

5. Podsumowanie

Publikacja TT Club „Port Authority Bulletin – October 2025” podkreśla, że porty i terminale stoją u progu znaczącej transformacji — zarówno technologicznej, operacyjnej, jak i energetycznej. Dla branży morskiej oznacza to konieczność przejścia od reakcji do proaktywności w zarządzaniu ryzykiem.
W ocenie Marek Czernis Kancelaria Radcy Prawnego, wyzwania wskazane w tym bulletinie będą miały kluczowe znaczenie dla strategii operacyjnej, kontraktowej i ubezpieczeniowej w sektorze portowym w najbliższych latach.