Morska Aktualizacja Prawna – Styczeń 2026
USA: sądy wstrzymują egzekwowanie zakazu offshore wind – skutki prawne,
inwestycyjne i kontraktowe w cieniu niestabilnej polityki federalnej
1. Wprowadzenie
W dniach 16–18 stycznia 2026 r.
trzy różne sądy federalne w USA wydały postanowienia blokujące egzekwowanie
rządowych nakazów wstrzymania prac (stop-work orders) i umożliwiające
wznowienie budowy morskich farm wiatrowych w Nowym Jorku, Rhode Island i
Wirginii. Decyzje te stanowią istotne – choć tymczasowe – niepowodzenie
administracji Donald Trump w prowadzonej kampanii przeciwko offshore wind.
Jednocześnie analitycy wskazują,
że niestabilność regulacyjna i polityczna może skutecznie „zamrozić” pipeline
nowych projektów, niezależnie od tego, czy aktualnie budowane instalacje
ostatecznie zostaną ukończone.
2. Stan spraw sądowych – charakter decyzji
- Dotychczasowe orzeczenia nie rozstrzygają
merytorycznie legalności rządowego zakazu z 22 grudnia 2025 r.;
- Są to środki tymczasowe (injunctions), które
pozwalają na kontynuację prac do czasu rozpoznania pozwów deweloperów;
- Administracja zapowiedziała dalszą obronę zakazu,
powołując się na nieujawnione ryzyka dla bezpieczeństwa narodowego, w tym
wpływ farm wiatrowych na systemy radarowe.
Warto odnotować, że sędziowie,
którzy dotąd odrzucili argumentację rządu, zostali mianowani przez
administracje Trumpa, Reagana i Bidena, a więc reprezentują szerokie spektrum
polityczne.
3. Argument „national security” i jego dotychczasowa ocena
Departament Spraw Wewnętrznych
USA twierdzi, że Departament Obrony przekazał nowe, tajne informacje dotyczące
rozwoju „technologii przeciwników”, które rzekomo zwiększają ryzyko związane z
offshore wind.
Sądy, mając dostęp do szczegółów
tych twierdzeń, dotychczas uznały je za niewystarczające do uzasadnienia
natychmiastowego i generalnego wstrzymania prac.
4. Skutki ekonomiczne i inwestycyjne
Choć prace mogą być wznowione, ryzyko
regulacyjne znacząco wzrosło:
- Ulgi podatkowe dla offshore wind są przyspieszenie
wygaszane w ramach tzw. One Big Beautiful Bill – aby się
kwalifikować, projekty muszą rozpocząć prace do połowy 2026 r.;
- Bez subsydiów koszt energii z offshore wind w USA
szacowany jest na ok. 199 USD/MWh (BloombergNEF), co utrudnia uzasadnienie
projektów przed inwestorami;
- BloombergNEF zrewidował prognozy mocy offshore wind
w USA do 2040 r. z ok. 46 GW do 6,1 GW, co odpowiada w zasadzie wyłącznie
projektom już w budowie.
Jak wskazał analityk BloombergNEF
Atin Jain, nawet jeśli sądy powstrzymują doraźne decyzje administracji, nie są
w stanie „odtworzyć stabilnego pipeline’u inwestycyjnego”.
5. Projekty objęte sporami – skala ryzyka kontraktowego
- Ørsted – Revolution Wind (RI/CT): projekt
niemal ukończony; straty ok. 105 mln USD po pierwszym wstrzymaniu oraz 1,44
mln USD dziennie po drugim;
- Ørsted – Sunrise Wind (NY): osobne postępowanie
sądowe; projekt ma zasilać ~600 tys. domów;
- Equine– Empire Wind (NY): 60% zaawansowania;
potencjalna strata ~5,3 mld USD bez injunction;
- Dominion Energy– projekt 11 mld USD u wybrzeży
Wirginii; 176 turbin; wznowienie prac po decyzji sądu;
- Vineyard Wind (Avangrid/CIP): projekt 95% ukończony;
nowy pozew o możliwość dokończenia prac.
Deweloperzy deklarują gotowość do
współpracy z rządem federalnym, jednocześnie zabezpieczając swoje prawa na
drodze sądowej.
6. Implikacje prawno-kontraktowe (offshore wind / EPC / shipping)
·
Stop-work orders jako „governmental action” –
kluczowe dla roszczeń EOT, kosztów postoju (standby),
demobilizacji/remobilizacji statków instalacyjnych;
·
Ryzyka finansowania – naruszenie covenantów,
przesunięcie COD, renegocjacje umów sprzedaży energii;
·
Ubezpieczenia – DSU/ALOP i zakres „regulatory
shutdown”;
·
Dowód przyczynowości – dokumentowanie strat „per
diem”, krytycznej ścieżki i dostępności floty specjalistycznej;
·
Ryzyko systemowe – nawet wygrane procesy nie
eliminują niepewności dla nowych projektów.
7. Podsumowanie
Choć styczniowe decyzje sądów
pozwalają kontynuować budowę kilku kluczowych projektów offshore wind w USA, strategiczny
efekt polityki federalnej już się zmaterializował: rynek nowych inwestycji
został zasadniczo sparaliżowany przez niepewność regulacyjną, ryzyko cofania
zezwoleń i wygaszanie subsydiów.
W ocenie Kancelarii Marek Czernis
& Co., kluczowe znaczenie w nadchodzących miesiącach będą miały:
- dalsze rozstrzygnięcia merytoryczne sądów,
- zdolność deweloperów do domknięcia projektów „w
toku”,
- oraz konstrukcja kontraktów i zabezpieczeń na
wypadek nagłych interwencji administracyjnych.